De kwaliteit van het oppervlaktewater is sinds enige jaren een belangrijk aandachtspunt van de overheid. Dat heeft geresulteerd in een strengere reglementering voor bedrijven en gezinnen die afvalwater lozen in het oppervlaktewater. Om aan deze lozingsnormen te voldoen zal in vele gevallen een zuivering van het afvalwater noodzakelijk zijn. Verschillende alternatieven dienen zich nu aan om het afvalwater te behandelen. In dit project werden deze systemen op hun mogelijkheden beoordeeld.

Wat biedt riet?
Het waterzuiveringspark
Cursussen en teksten

Algemeen

Wat biedt riet?
Een systeem dat de laatste jaren erg in de belangstelling staat, is de zuivering met moerasplanten of helofyten.
Voor velen lijkt een rietveld een eenvoudig alternatief voor de meer technologische waterzuiveringssystemen. Maar een helofytenfilter is meer dan een put in de grond, gevuld met zand en beplant met riet. De zuivering van afvalwater is het gevolg van een samenspel tussen verschillende zuiveringsmechanismen.
Het beste zuiveringsresultaat krijg je met een infiltratierietveld.
Eerst en vooral dient het afvalwater via een septic tank te passeren. Het water komt er tot rust en vetten en zwaardere bestanddelen kunnen zich afscheiden. Hier gebeurt een eerste afbraak van de organische verontreinigingen door micro-organismen die enkel kunnen overleven in een zuurstofarm of anaëroob milieu.
Na de voorzuivering in de septic tank wordt het afvalwater verzameld in een pompput. Het afvalwater wordt tweemaal daags op het rietveld verdeeld en sijpelt verticaal door het filtersubstraat. Hierbij passeert het eerst de wortelzone van het rietveld. Rondom deze wortels is een rijke cultuur van micro-organismen aanwezig, die zich voeden met de verontreinigingen in het afvalwater. Deze aërobe micro-organismen hebben wél zuurstof nodig om het afvalwater verder af te breken. De wortels van het riet zorgen voor extra zuurstof inbreng.
Vervolgens sijpelt het afvalwater verder naar onder. Onderaan in het rietveld is geen zuurstof meer aanwezig en hier zullen de anaëroob micro-organismen die niet van zuurstof houden de laatste resterende verontreinigingen uit het afvalwater halen.
Het water is nu ontdaan van zijn onzuiverheden en wordt uiteindelijk langs de afvoerbuizen geloosd in het oppervlaktewater.
Het water is zo helder als kraantjeswater maar het is nog steeds afvalwater. Het moet dus zo snel mogelijk worden afgevoerd.

Het waterzuiveringspark
Op het KVLT is een waterzuiveringspark aangelegd. Dit leverde ons betrouwbare informatie op over de benodigde materialen, de praktische uitvoering en de uiteindelijke kostprijs.
Het eerste infiltratierietveld wordt bevloeid met afvalwater uit het zuivellokaal. Kaasbereiding levert een relatief kleine hoeveelheid afvalwater op, maar wel met een sterk geconcentreerde vuilvracht. Het komt ongeveer overeen met het afvalwater afkomstig van de reiniging van de melkinstallatie op een melkveebedrijf.
Het gedrag van het rietveld met dit type van afvalwater werd zorgvuldig onderzocht en bestudeerd.
Een tweede infiltratierietveld is gebouwd voor huishoudelijk afvalwater. Het is 20m_ groot en is een goed voorbeeld van een systeem dat geschikt is voor de zuivering van het afvalwater van een huisgezin van 5 tot 6 inwoners.
Het waterzuiveringspark bevat eveneens een biorotor en een actief slib-systeem.

Cursussen en teksten
KVLT organiseert studiedagen over de werking en aanleg van rietvelden.
Alle relevante aspecten van kleinschalige waterzuivering zijn samengebundeld in de cursustekst "IBA-systemen, kleinschalige waterzuivering" door Rob Van Deun. Samen met de beschreven en geïllustreerde voorbeelden van de verschillende IBA-installaties en een kostprijsberekening van een infiltratierietveld, is deze cursustekst een bondig maar alles omvattend boekwerk dat door stadsdiensten, instituten, ontwerpbureau's en studenten wordt gebruikt. Maar ook voor landbouwers en particulieren die een IBA systeem willen aanleggen biedt dit werk een houvast.
De cursustekst is verkrijgbaar door storting van 12.5 euro (incl. verzendingskosten) op rekeningnummer 733-3094682-24 met de mededeling "tekst nr. 991”.